Hyen Utviklingslag har, ved hjelp av BU-midlar, tilskot frå kommunen og stor dugnadsinnsats frå bygdefolket, fått til eit triveleg parkanlegg nedanfor vegen mellom E.E.Rønnekleiv sin butikk og sjøen. Der har dei reist ein bauta med ei minneplate over den verdskjende oppdagaren Kristoffer Columbus som kom frå Hyen. Han levde frå 1456 til 1506 og skulle vere den som, etter ei kjend soge frå 1565, fekk eit egg til å stå på enden (columbi egg).
Han var ikkje den første, men kanskje den mest kjende av dei som "oppdaga" Amerika. Sume dreg på smilen når dei les soga om at han ætta her frå, men dei kjem nok til å måtte tørke vekk fliren etter kvart som dette vert historisk bevist.

 
Klikk på biletet for eigen artikkel om parken.

Kulturhistorisk leksikon

Osmundneset ligg på austsida av Hyefjorden midtvegs mellom Hyen og Hestenesøyra. Klemt mellom fjellet og fjorden ligg Osmundnestunet. Her har det lege i meir enn 500 år. Det er eitt av få svært gamle tun på Vestlandet som framleis har den gamle tunskipnaden. Dette gjer at tunet har stor kulturhistorisk verdi. Det er vel verd å få med seg det gamle steinkjøkenet, tenestehuset som truleg skriv seg frå 1500-talet eller dei opptil fem meter tjukke murane som skulle verne husa mot fonnvinden frå dei store snørasa som går fårleg nær tunet. 

I kulturbygda Hyen finn ein fleire kunstgalleri. I Husgalleriet Casa Blanca heng det eit utval bilete av vestlandsk samtidskunst. I Galleri Astrup er det utstilt originaltrykk av Nikolai Astrup d. y. Galleriet ligg i ei gammal røykstove som var Nikolai Astrup d.y. sin heim. Utanfor stova finn ein ni skulpturar av kjende kunstnarar laga av Stig Eikaas: Nikolai Astrup d.y., Bernt Tunold, Harald Seim, Petter Eide, Oddvar Torsheim, Ludvik Eikaas, Gunnar S. Gundersen, Knut Rumohr og Kjartan Slettemark. 

Kulturhistorisk leksikon

Klikk på biletet for eigen artikkel om emnet.
Kulturhistorisk leksikon

Det er vanskeleg å seie kva tid dei fire kvernhusa på Å vart bygde, men vi veit er at dei vart flytta frå Å-tverrelva kring 1870. Under siste krig var kvernene i bruk som bygdemøller. Olav Aa har sett dei i god stand med nye skovlar, slok og vassinntak. Det er høve til å sjå dei i bruk m.a.i friluftshelga.

Klikk på biletet for eigen artikkel om varden.

Kulturhistorisk leksikon

Læraren og forfattaren Knut Gengedal (1900-1973) levde mesteparten av livet sitt i Hyen. Han skreiv mange kjende bøker. Vi nemner i fleng: "Bortanfor Blåbreen", "Glomfolket", "Gutane i Glomgrenda", "Mine fjell og mine dalar", "Stengslor", novellesamlinga "Kronekongen". Mykje av motiva og inspirasjonen til diktinga er truleg henta frå lokalmiljøet og den flotte naturen i Gjengedalsmarka. Minnesteinen står ved grendahuset (tidlegare skulehuset) på Klype der Knut både hadde heimen og arbeidsplassen sin.
Biletet er frå avdukinga av bautaen i 1991. Bak ser vi borna til Knut, Nils og Kjellaug. Framme står Knut Andreas og Eli Kari, to av Kjellaug sine born.
Vi har fått lov til å legge ut ein artikkel om Knut Gjengedal sin forfattarskap skriven av Ove Eide. Artikkelen stod i "Ljøren", sogeskrift for Gloppen - årgang 3, og kan lesast ved å klikke her.

M.a. dette biletet frå Ommedalsstøylen
ligg på Fylkesarkivet. Foto: Torgny Ueland.

Det er mange støylar i bygda. Ommedalsstøylen, Åstøylen og Gjengedalsstøylen er i full drift og kan opplevast med mjølkeproduksjon, rømaske og kinning av smør. Desse tre støylane har no fått veg, og til dei to sistnemnde er det mogeleg å køyre med bil mot å betale litt bompengar. Både tradisjonell støylsdrift og eit aktivt beitbruk som også vert drive på dei andre støylane i bygda er ei god form for landskapspleie i desse vakre naturområda. Det er med på å gjere dette til svært attraktive stader å kome til både for turgåarar og andre som er glade i naturen og velstelt kulturlandskap. Støylane i Gloppen er grundig omtala på  Fylkesarkivet av Torgny Ueland. 

Hyen hadde kyrkje i mellomalderen. Den stod på Bakken i Hope, rett opp frå Kyrkjevika. Kyrkja er nemnd i historiske skrifter frå tidleg på 1300-talet. Ein reknar med at kyrkja forfall i tida etter svartedauden. Bautasteinen vart reist I 1950. Han vart funnen ovafor Brekkefossen på sørsida av elva. Dei drog han på skåter ved hjelp av stubbebrytar opp til vegen, og frå vegen opp til staden der han står no. Gabriel Holme var, som fagmann på stein, sjef for arbeidet. Det var litt av ein jobb, for steinen har ei totallengd på knapt sju meter og veg omlag fem tonn.

Klikk på biletet for eigen artikkel om emnet.
Kulturhistorisk leksikon

Klikk på biletet for eigen artikkel om brua.

Kulturhistorisk leksikon

Kvelvigsbrua i Hopsdalen på riksveg 615 mellom Straume og Heimseta er eit vakkert stykkje ingeniørkunst. Ho vart bygd i 1934 som bruløysing over Hopselva nokre hundre meter nord for Hopsstøylen. Brua vart bygd i ei tid då ein stort sett hadde teke til å nytte stål og betong til slike prosjekt, og gått bort frå dei reine steinbruene som handtverksmessig nok var svært tidkrevjande å byggje.
Her er nytta ei kombinasjonsløysing der det berande elementet er to yttervangar laga av nøye tilhoggen stein med mørtelfuger mellom, og betongblanding ilagt prosentstein med paralelle sider vinkelrett på trykklinja mellom vangane. Det heile er lagt på ein godt fundamentert murfot i kvar ende og bogeforma treforskaling imellom. Når brua så var ferdig og betongen herda, vart forskalinga fjerna, og det bogeforma berande elementet som då kom i press mellom murføtene heldt brua oppe.

Klikk på biletet for eigen artikkel om kraftverket.
Kulturhistorisk leksikon

Klikk på biletet for eiga heimeside.

Nesholmen er staden for aktiv fritid. Med kano, robåt og surfebrett. Med flotte badeplassar i sandviker og på svaberg. Fine fiskeplassar frå land og i båt. Fotball- og volleyballbane, grill- og leikeplass, tilrettelagt for rørslehemma.
Nesholmen er staden for naturopplevingar for store og små, få eller mange. Den utruleg vakre naturen innbyr til turar i skog og fjell, på skogsvegar og i kulturlandskap, korte og lange.
Nesholmen er staden for bryllaup, slektstemne, jubileum og fødselsdagar. Og han ligg sentralt ved rv. 615 midt mellom Hyen og Storebru, mindre enn ein time frå Førde, Florø og Sandane.